Các bạn đã bao giờ nằm ngửa trên bãi cỏ, nhìn lên trời, rồi tự hỏi: ơ, sao bầu trời lại màu xanh nhỉ? Chứ không phải màu tím, màu hồng, hay màu... xanh nõn chuối?
Câu hỏi nghe thì trẻ con, nhưng để trả lời cho đúng thì phải nhờ tới cả các nhà khoa học lừng danh đấy. Hôm nay chúng mình cùng đi tìm thủ phạm đã "sơn" bầu trời nhé!
Bí mật đầu tiên: ánh nắng không hề màu trắng
Nhìn qua, ánh nắng có vẻ trắng tinh, phải không? Sai rồi nha!
Ánh nắng của Mặt Trời thực ra là một anh chàng rất ranh mãnh: bên trong anh ta giấu đủ bảy màu — đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím — trộn lẫn vào nhau. Bảy màu trộn lại thì mắt ta nhìn thành màu trắng.
Không tin à? Các bạn cứ đợi hôm nào vừa mưa xong trời lại nắng mà xem: bảy màu ấy hiện nguyên hình trên trời thành một cái cầu vồng! Cầu vồng chính là ánh nắng bị "lột mặt nạ", để lộ cả bảy màu mà bình thường nó giấu kỹ.
Vậy là ta có manh mối thứ nhất: ánh nắng = bảy màu trộn chung.
Bí mật thứ hai: bầu trời đầy những "hòn bi" tí hon
Bây giờ nhìn lên trời. Trông thì trống trơn, nhưng thật ra khoảng không phía trên đầu ta đầy ắp không khí — hàng tỉ tỉ hạt bé xíu, bé đến mức mắt thường không nhìn thấy.
Khi ánh nắng từ Mặt Trời lao xuống, nó phải chen qua cả một biển hạt không khí như thế. Và đây mới là chỗ hay nhất của câu chuyện.
Thủ phạm: màu xanh lam nghịch ngợm
Trong bảy màu của ánh nắng, mỗi màu có một "tính nết" khác nhau.
Màu đỏ, cam, vàng thì hiền lành, đi thẳng một mạch, ít khi va vấp. Chúng cứ thế lao thẳng xuống mặt đất.
Nhưng màu xanh lam thì nghịch như quỷ sứ! Cứ đụng phải một hạt không khí là nó nảy tưng tưng sang hướng khác, y như một quả bóng cao su tí hon nảy lung tung trong phòng. Nó bị các hạt không khí hất qua hất lại, tung toé ra khắp mọi phía của bầu trời.
Thế là chuyện gì xảy ra? Màu xanh lam bị bắn ra tứ tung, phủ kín cả vòm trời. Ta ngước lên nhìn hướng nào cũng thấy màu xanh ấy đang nảy tới mắt mình.
Vậy nên bầu trời mới có màu xanh — không phải vì ai sơn cả, mà vì màu xanh lam là màu nghịch nhất, nó nảy đi khắp trời và lọt vào mắt ta nhiều nhất!
Vậy còn lúc hoàng hôn thì sao?
À, câu hỏi hay lắm! Nếu bầu trời xanh vì màu xanh nghịch ngợm, thì tại sao lúc chiều tối, trời lại đỏ ối cả lên?
Là thế này. Lúc chiều muộn, Mặt Trời xuống thấp sát chân trời. Ánh nắng lúc đó phải đi một quãng đường dài hơn rất nhiều mới tới được mắt ta — nó phải bơi qua một lớp không khí dày ơi là dày.
Trên quãng đường dài đó, anh màu xanh lam nghịch ngợm nảy lung tung mãi, nảy đến mệt nhoài, và... lạc hết cả đường, chẳng còn tới được mắt ta nữa. Chỉ còn những màu hiền lành, đi thẳng và khoẻ nhất là đỏ và cam trụ lại được tới cùng.
Thế là hoàng hôn nhuộm cả bầu trời thành màu đỏ cam rực rỡ. Đẹp mê hồn, mà cũng có lý do khoa học đàng hoàng đấy chứ!
Điều bầu trời muốn kể
Các bạn thấy không, chỉ một câu hỏi bé tí — vì sao trời xanh? — mà mở ra bao nhiêu điều thú vị: ánh nắng giấu bảy màu, không khí đầy hạt tí hon, và một màu xanh nghịch ngợm nảy khắp trời.
Bí mật lớn nhất hôm nay không phải là màu xanh. Bí mật lớn nhất là: những câu hỏi "ngớ ngẩn" nhất lại thường dẫn tới những điều tuyệt vời nhất. Newton hỏi vì sao quả táo rơi. Có người hỏi vì sao trời xanh. Và mỗi câu hỏi như thế lại hé mở thêm một góc bí mật của thế giới.
Nên là, tối nay trước khi ngủ, các bạn cứ mạnh dạn hỏi thật nhiều câu hỏi "vì sao" nhé. Biết đâu ngày mai, chính các bạn sẽ là người tìm ra câu trả lời mà cả thế giới đang chờ. Ngủ ngon nào, nhà khoa học nhí!