Các bạn nhỏ ơi, tối nay mình đi sang một nơi rất xa nhé. Xa lắm, tận nước Nga, nơi mùa đông tuyết trắng xoá và mùa hè thì nắng vàng ruộm cả cánh đồng.
Ở rìa một ngôi làng nhỏ có một mảnh vườn. Trong vườn có luống hành, luống cà rốt, một cây táo già, và một ông cụ đội mũ vải, tay cầm cái xẻng.
Ông trồng một hạt cải
Sáng hôm ấy, ông cụ gieo xuống đất một hạt cải bé tí xíu. Bé đến nỗi ông phải nheo mắt mới nhìn thấy.
Ông vun đất lại, tưới cho nó một gáo nước, rồi nói khe khẽ như nói với một người bạn:
"Lớn nhanh nhé, củ cải của ta. Lớn thật to, thật ngọt vào."
Rồi mưa xuống. Rồi nắng lên. Rồi mưa lại xuống, nắng lại lên. Ông cụ ngày nào cũng ra thăm, nhổ cỏ, tưới nước.
Và củ cải nghe lời ông thật.
Nó lớn. Lớn nữa. Lớn mãi. Cái chỏm lá xanh của nó xoè ra như một cái ô. Cái thân củ trắng nõn cứ phình lên, phình lên, đội cả đất lên theo. Đến một hôm, ông cụ ra vườn thì đứng sững lại, miệng há hốc.
Các bạn thử đoán xem củ cải to bằng chừng nào? To hơn cái nồi. To hơn cái thùng nước. To đến mức ông cụ đứng cạnh chỉ cao ngang cái chỏm lá của nó!
Một củ cải khổng lồ.
Nhổ mãi mà không lên
Ông cụ xắn tay áo, vòng hai tay ôm lấy chỏm lá, ghì thật chặt, rồi kéo.
"Hò dô ta nào! Hò dô ta nào!"
Ông kéo đỏ cả mặt. Ông kéo đến mức cái mũ vải rơi xuống đất. Nhưng củ cải cứ nằm im trong đất, không nhúc nhích một tí ti nào.
Ông thở hổn hển, gọi to vào trong nhà:
"Bà ơi, ra giúp tôi với! Củ cải nặng quá!"
Bà cụ đang nhào bột làm bánh, tay còn dính đầy bột trắng, vội chạy ra. Bà ôm lấy lưng ông, ông ôm lấy chỏm lá.
"Hò dô ta nào! Hò dô ta nào!"
Hai người kéo. Kéo đến mức chân trượt cả trên đất. Nhưng củ cải vẫn nằm im.
Bà cụ quay đầu gọi:
"Cháu ơi! Ra giúp bà với!"
Cô cháu gái tóc tết hai bím, đang chơi với con búp bê gỗ, liền chạy ra. Cháu ôm lấy bà, bà ôm lấy ông, ông ôm lấy chỏm lá.
"Hò dô ta nào! Hò dô ta nào!"
Ba người kéo. Củ cải hơi rung rinh một cái... rồi thôi. Vẫn không lên.
Cả nhà cùng ra vườn
Cô cháu gái đang bí thì nhìn thấy con chó nhỏ nằm ngủ dưới gốc táo.
"Chó ơi! Dậy giúp tớ với!"
Con chó vẫy đuôi mừng rỡ chạy tới. Chó cắn lấy váy cháu gái, cháu ôm bà, bà ôm ông, ông ôm chỏm lá.
"Hò dô ta nào! Hò dô ta nào!"
Bốn người kéo. Đất quanh củ cải nứt ra một đường nhỏ. Nhưng củ cải vẫn ở nguyên chỗ cũ.
Con chó ngoái đầu, sủa gọi con mèo đang nằm sưởi nắng trên bậu cửa sổ:
"Mèo ơi! Xuống đây một tí!"
Con mèo vươn vai, ngáp một cái thật dài, rồi mới thong thả đi xuống. Mèo bám lấy đuôi chó, chó cắn váy cháu, cháu ôm bà, bà ôm ông, ông ôm chỏm lá.
"Hò dô ta nào! Hò dô ta nào!"
Năm người kéo. Cả đám nghiêng ngả, thở phì phò. Củ cải nhúc nhích được một chút xíu... rồi lại tụt xuống.
Ai cũng mệt lử. Ông cụ ngồi phịch xuống bờ cỏ, lau mồ hôi. Xem chừng củ cải này chẳng bao giờ chịu lên mất thôi.
Người bé nhất bước ra
Đúng lúc ấy, từ trong bụi cỏ, một cái mũi nhỏ xíu thò ra. Là một con chuột nhắt, bé bằng nắm tay em bé.
Chuột rụt rè hỏi:
"Cho... cho tớ kéo với, được không?"
Con mèo suýt bật cười. Cả nhà nhìn nhau. Năm người kéo còn chưa nổi, thêm một con chuột bé tí thì làm được gì?
Nhưng ông cụ gật đầu:
"Được chứ. Lên đây nào, bạn nhỏ."
Thế là chuột nhắt nắm lấy đuôi mèo, mèo bám đuôi chó, chó cắn váy cháu, cháu ôm bà, bà ôm ông, ông ôm chỏm lá. Tất cả cùng ghì chân xuống đất.
"Hò dô ta nào! Hò dô ta nào!"
Và... bụp!
Củ cải khổng lồ bật lên khỏi mặt đất!
Cả đoàn ngã lăn ra cỏ, chồng lên nhau, cười ngặt nghẽo. Ông ngã lên bà, bà ngã lên cháu, cháu ngã lên chó, chó ngã lên mèo, còn chuột nhắt thì ngồi trên cùng, vểnh râu, sung sướng nhất đời.
Tối hôm ấy cả nhà nấu một nồi canh củ cải to đùng. Thơm nức. Con mèo được một bát. Con chó được một bát. Và bạn chuột nhắt được một bát bé xíu, đặt ngay ngắn cạnh bếp lò.
Điều củ cải muốn nói
Các bạn nhỏ ơi, có phải con chuột nhắt khoẻ hơn ông cụ không? Không hề. Nó bé xíu à.
Nhưng nếu thiếu nó, củ cải vẫn nằm nguyên dưới đất.
Có những việc to đến mức một mình ai cũng không làm nổi. Phải góp lại. Và khi góp, thì cái phần bé nhất cũng quý y như cái phần lớn nhất — vì nó chính là phần cuối cùng làm đủ.
Nên là, khi các bạn thấy mình còn bé, còn yếu, chưa làm được nhiều — cứ nhớ tới bạn chuột nhắt nhé. Chỗ của bạn ấy trong hàng là chỗ quan trọng lắm đấy.
Thôi, khuya rồi. Các bạn nhắm mắt lại, và hô thật khẽ trong đầu một lần nữa nào: hò dô ta nào... Ngủ ngon nhé!